Kumlama sistemleri aşındırıcıyı yüzeye iki temel yolla ulaştırır: basınçlı hava veya dönen türbin. İkisi de aynı amaca hizmet etse de parça tipi, üretim miktarı ve iş yeri bakımından farklı avantajlar sunar. Bu yazıda basınçlı ve türbinli kumlama arasındaki farkları, her sistemde hangi aşındırıcının kullanıldığını ve nasıl karar verileceğini anlatıyoruz.
Basınçlı kumlama nedir?
Basınçlı kumlamada aşındırıcı, kompresörden gelen hava ile hortumdan geçirilir ve nozuldan yüzeye püskürtülür. Operatör nozulu yönlendirdiği için köşeler, iç yüzeyler ve karmaşık geometriler daha kolay işlenir. Ekipman sahaya taşınabildiğinden köprü, tank ve çelik konstrüksiyon gibi yerinde yapılan işlerde sık kullanılır.
Basınçlı sistemler kendi içinde ikiye ayrılır: aşındırıcının basınçlı bir kazandan beslendiği basınçlı kazan sistemleri ve aşındırıcının vakumla emildiği emişli (venturi) sistemler. Basınçlı kazan daha yüksek verim sağlar; emişli sistemler daha çok küçük kabinlerde kullanılır.
Türbinli kumlama nedir?
Türbinli sistemlerde yüksek devirde dönen paletler aşındırıcıyı merkezkaç etkisiyle parçaya savurur. Sabit kurulu makinelerde kullanılır ve aşındırıcı genellikle devridaim sistemiyle geri kazanılır. Sac, profil, döküm ve dövme parçalar gibi tekrar eden işlerde yüksek kapasite sağlar. Genel bilgi için Wikipedia'daki shot blasting maddesine (İngilizce) bakabilirsiniz.
Türbinli makineler parça tipine göre farklı tasarımlarda olabilir: askılı makineler, tamburlu makineler, konveyörlü sac ve profil hatları gibi.
Basınçlı ve türbinli kumlama karşılaştırması
| Ölçüt | Basınçlı kumlama | Türbinli kumlama |
|---|---|---|
| Enerji kaynağı | Basınçlı hava | Türbin ve elektrik motoru |
| Çalışma yeri | Saha veya kabin | Sabit makine |
| Parça tipi | Büyük, karmaşık, tekil | Seri üretim ve benzer parçalar |
| Operatör etkisi | Yüksek | Daha düşük, süreç tekrarlanabilir |
| Tipik aşındırıcı | Mineral veya metal | Çoğunlukla metal |
| İlk yatırım | Genellikle daha düşük | Genellikle daha yüksek |
Hangi aşındırıcı kullanılır?
Türbinli sistemlerde aşındırıcı defalarca devreye girdiği için dayanıklı metal aşındırıcılar öne çıkar. Çelik bilye temizlik ve dövme etkisi, çelik grit ise daha belirgin bir pürüzlülük için kullanılır. Basınçlı sistemlerde seçenek daha geniştir; garnet ve alüminyum oksit gibi mineral aşındırıcılar da yaygındır.
Bilye ile grit arasındaki farkı çelik bilye ve çelik grit yazımızda anlattık.
İşletme maliyetleri
İki sistemin maliyet yapısı farklıdır. Basınçlı kumlamada en büyük kalemlerden biri kompresörün hava ve enerji tüketimidir; nozul ve hortum gibi sarf malzemeleri de düzenli yenilenir. Türbinli sistemde ise ilk yatırım daha yüksektir; ancak seri işlerde parça başına işçilik ve aşındırıcı tüketimi genellikle daha düşüktür. Aşındırıcı tüketimini geri kazanım düzeni doğrudan etkiler.
Nasıl karar verilir?
Parçalarınız benzer, adetleriniz yüksekse türbinli sistem birim maliyeti düşürebilir. İşleriniz sahada yapılıyor, parçalarınız büyük veya şekilleri farklıysa basınçlı sistem daha esnektir. Kesin karar için parça ölçüleri, adet, istenen temizlik derecesi ve mevcut altyapı birlikte değerlendirilmelidir. Bazı işletmeler seri parçalar için türbinli makine, büyük ve özel parçalar için basınçlı kabin kullanarak iki sistemi birlikte çalıştırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Türbinli kumlamada garnet kullanılır mı?
Türbinli sistemler aşındırıcıyı çok sayıda devirde kullandığı için genellikle dayanıklı metal aşındırıcılar tercih edilir. Garnet gibi mineraller daha hızlı kırıldığı için türbinli makinelerde ekonomik olmayabilir.
Basınçlı kumlama için kaç bar gerekir?
Gerekli basınç aşındırıcıya, yüzeye ve nozul çapına göre değişir. Ekipman üreticisinin önerileri ve küçük bir alanda yapılan deneme, doğru ayarı bulmanın en güvenli yoludur.
Hangi sistem daha temiz yüzey verir?
Her iki sistem de doğru aşındırıcı ve ayarlarla istenen temizlik derecesine ulaşabilir. Türbinli sistem seri işlerde daha tekrarlanabilir, basınçlı sistem ise karmaşık geometrilerde daha esnektir.
Sisteminize uygun aşındırıcı
Kullandığınız sistemi ve işlediğiniz parçaları paylaşırsanız uygun aşındırıcıyı birlikte belirleyebiliriz. Teklif formu üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
